Cách tính điểm Pickleball đôi khi là rào cản lớn nhất khiến người mới chơi cảm thấy “ngợp”, nhất là khi nghe trọng tài hoặc người chơi lâu năm hô một dãy số khó hiểu như “4-3-2”. Thắng một pha rally đẹp mắt, tưởng được cộng điểm ai dè lại chỉ đổi quyền giao bóng? Quy tắc chỉ đội giao bóng mới có điểm và hệ thống server thứ hai chính là linh hồn tạo nên sự kịch tính của môn thể thao này, và một khi đã hiểu, bạn sẽ thấy nó cực kỳ logic và hấp dẫn.
Nguyên tắc vàng: Chỉ đội giao bóng mới được điểm!
Đây là điều cốt lõi, là luật bất thành văn phải khắc cốt ghi tâm. Nếu bạn không phải là người đang cầm bóng để giao, bạn có thắng pha bóng đó đẹp đến mấy thì cũng không bao giờ được cộng điểm.
“Side-out” – Thuật ngữ then chốt
Khi đội đang nhận giao bóng thắng một pha rally, họ không được điểm. Thay vào đó, họ giành được quyền giao bóng. Hành động chuyển quyền giao bóng này được gọi là “side-out”. Hiểu đơn giản, bạn “đá” đối thủ ra khỏi vị trí giao bóng để mình thế vào.
Khi nào bạn ghi điểm thực sự?
Bạn và đồng đội chỉ ghi được điểm khi và chỉ khi:
- Đội bạn đang giữ quyền giao bóng.
- Bạn thắng pha rally đó (do đối thủ đánh hỏng, hoặc bạn có một cú winner).
Nếu bạn đang giao bóng mà thua rally, bạn sẽ mất lượt giao bóng (nếu là server 1) hoặc mất quyền giao bóng cho đối thủ (nếu là server 2).
Ví dụ thực tế trên sân
Tưởng tượng đội bạn đang có điểm là 5, đội đối thủ là 3. Bạn là người giao bóng đầu tiên (server 1).
- Tỉ số được hô là 5-3-1.
- Bạn giao bóng và thắng rally. Điểm của đội bạn tăng lên 6. Tỉ số mới là 6-3-1. Bạn tiếp tục giao.
- Ở pha bóng tiếp theo, bạn thua rally. Bạn không bị trừ điểm, nhưng bạn mất lượt giao.
- Quyền giao bóng chuyển cho đồng đội của bạn (server 2). Tỉ số lúc này là 6-3-2.
- Nếu đồng đội bạn thắng rally, điểm lên 7-3-2.
- Nếu đồng đội bạn thua rally, đội bạn mất quyền giao bóng. Đây chính là side-out. Quyền giao bóng chuyển cho đối thủ, và họ sẽ bắt đầu lượt giao của mình với tỉ số là 3-7-1.
Giải mã hệ thống điểm 3 số “kinh điển”
Hệ thống điểm trong Pickleball đôi (doubles) luôn có 3 con số, được đọc theo thứ tự: [Điểm của đội bạn] – [Điểm của đối thủ] – [Người giao bóng số mấy].
Số đầu tiên: Điểm của đội bạn
Đây là con số quan trọng nhất bạn cần nghe. Nó thể hiện tổng số điểm mà đội bạn đã ghi được từ đầu trận.
Số thứ hai: Điểm của đối thủ
Là tổng số điểm của đội bên kia lưới. Việc hô cả hai điểm số giúp tất cả người chơi trên sân nắm rõ tình hình trận đấu.
Số thứ ba: Người giao bóng số mấy?
Con số này chỉ có thể là 1 hoặc 2, cho biết người giao bóng hiện tại là người thứ nhất hay thứ hai trong đội. Điều này cực kỳ quan trọng để xác định khi nào thì xảy ra side-out.
Tại sao lại bắt đầu bằng 0-0-2?
Đây là một trong những câu hỏi phổ biến nhất. Trận đấu luôn bắt đầu với tỉ số 0-0-2. Người giao bóng đầu tiên của trận đấu được coi là “server 2”. Lý do rất đơn giản: để hạn chế lợi thế của đội được giao bóng trước. Bằng cách này, đội giao bóng đầu tiên chỉ có một lượt giao duy nhất. Nếu họ thua rally, sẽ xảy ra side-out ngay lập tức, và quyền giao bóng chuyển cho đối thủ. Từ đó trở đi, mỗi đội sẽ có đủ 2 lượt giao bóng cho mỗi lần giành lại quyền.
Quy trình tính điểm trong một lượt giao bóng
Việc tính điểm diễn ra tuần tự và rất logic, không hề phức tạp như bạn nghĩ.
Bắt đầu lượt giao của đội
Khi đội bạn giành được quyền giao bóng (side-out), người chơi đứng bên ô phải (ô chẵn) sẽ luôn là người giao bóng đầu tiên (server 1).
Chuyện gì xảy ra khi server 1 mất điểm?
Khi server 1 giao bóng và thua rally, không có gì quá tồi tệ xảy ra. Đội bạn không bị trừ điểm, đối thủ cũng không được cộng điểm. Đơn giản là quyền giao bóng được chuyển cho đồng đội của bạn, người đang đứng bên ô trái (server 2).
Khi nào thì đến lượt server 2?
Server 2 sẽ bắt đầu giao bóng ngay sau khi server 1 thua rally. Người này sẽ tiếp tục giao bóng từ ô tương ứng của mình cho đến khi đội bạn thua một pha rally khác.
Mất lượt và chuyển giao quyền giao bóng
Khi server 2 giao bóng và thua rally, đây là lúc lượt chơi của đội bạn kết thúc. Đội bạn bị side-out, và quyền giao bóng được chuyển hoàn toàn cho đội đối thủ. Họ sẽ bắt đầu lượt giao của mình với server 1 của họ.
Những lỗi cơ bản khiến bạn mất lượt giao bóng
Thua một pha rally không phải là cách duy nhất để mất quyền giao bóng. Các lỗi kỹ thuật (faults) cũng dẫn đến kết quả tương tự.
Lỗi Double Bounce kinh điển
Luật quy định bóng phải nảy một lần bên phần sân nhận bóng, và sau đó phải nảy thêm một lần nữa bên phần sân giao bóng trước khi bất kỳ người chơi nào được phép volley (đánh bóng trên không). Vi phạm luật này sẽ bị tính là lỗi.
Bước chân vào Non-Volley Zone
Non-Volley Zone (hay còn gọi là “The Kitchen”) là vùng 7 feet tính từ lưới. Bạn không được phép thực hiện cú volley khi chân đang đứng trong hoặc chạm vào vạch của khu vực này. Đây là lỗi cực kỳ phổ biến ở người mới chơi.
Giao bóng sai luật
Có rất nhiều quy định về giao bóng: phải đánh bóng dưới thắt lưng, đầu vợt không được cao hơn cổ tay, và ít nhất một chân phải đứng sau vạch cuối sân. Giao bóng sai kỹ thuật sẽ bị tính là lỗi và mất lượt ngay lập tức.
Cá nhân tôi thấy: Tại sao luật này lại hay?
Nhiều người mới chơi phàn nàn rằng luật tính điểm này quá phức tạp và không “thân thiện”. Nhưng theo kinh nghiệm của tôi, đây chính là thứ làm cho Pickleball trở nên đặc biệt và có chiều sâu chiến thuật.
Nó tạo ra sự kịch tính
Việc chỉ đội giao bóng mới có điểm tạo ra những pha giằng co nghẹt thở. Có những lúc bạn bị dẫn trước 0-7, nhưng chỉ cần một lần giành lại quyền giao bóng (side-out), bạn có thể ghi một mạch 8-9 điểm để lật ngược thế cờ. Áp lực khi giao bóng ở những điểm số quyết định là cực lớn.
Buộc người chơi phải tập trung
Vì mỗi pha thua khi đang giao bóng đều rất “đắt giá”, người chơi buộc phải chắt chiu từng cơ hội. Nó rèn luyện sự tập trung và tính kỷ luật, không cho phép bạn lơi là dù chỉ một giây.
Giảm yếu tố may mắn
Không giống các môn cho phép ghi điểm trực tiếp từ trả giao bóng, luật của Pickleball đòi hỏi bạn phải “bảo vệ” được lượt giao của mình để ghi điểm. Điều này làm tăng yếu tố kỹ năng và chiến thuật, giảm bớt sự may mắn từ những cú đánh ăn rùa. Nó buộc bạn phải thắng trận đấu bằng thực lực, không chỉ bằng vài pha bóng xuất thần.
Kết luận
Cách tính điểm Pickleball với nguyên tắc chỉ đội giao bóng được điểm và hệ thống server 1, server 2 chính là nền tảng chiến thuật của trò chơi này. Thay vì coi nó là một rắc rối, hãy xem nó như một thử thách. Một khi đã nắm vững quy trình hô điểm, hiểu rõ khi nào xảy ra side-out, và biết cách tận dụng từng lượt giao bóng, bạn sẽ không còn là người chơi “cho vui” nữa. Bạn sẽ bắt đầu suy nghĩ như một tay chơi thực thụ, biết cách kiểm soát nhịp độ trận đấu và tạo ra áp lực lên đối thủ trong từng pha rally.